Williams sendromuna -genetik bazlı - ait belirtiler gösteren çocuklarda orta ve üstü öğrenme güçlüğü, anlamada iyi ancak ifadede göreceli olarak daha az gelişmiş dil yeteneği, bazen aşırı konuşma, aşırı hareketlilik ve görsel-uzaysal yetilerde ciddi zorluklara rastlanmaktadır. Gelişimin belli basamaklarında gerilikleri olan bu çocuklarda, konuşmayla ilgili sözel beceriler, diğer birçok becerinin üstünde gitmektedir.

Bu çocukların sergiledikleri davranışlar arasında; aşırı hareketlilik, kısıtlı konsantrasyon süresi, sosyallik ve dışadönüklük, yetişkinlerle arkadaşlık kurma, bazen aşırı sıkıntı ve gerginlik hali, nesnelerle konularla aşırı ilgilenme, seslere aşırı duyarlılık sayılabilir. Ancak tüm bu davranışlar aynı anda görülmeyebilir. Fiziksel olarak vücut duruşları ve kas kontrolleri zayıf olabilir. Sözel yeteneklerinin iyi oluşu, sahip oldukları sıkıntıların dikkat çekmemesine sebep olabilir.

Okulda yaşanan sıkıntıların başında kısıtlı dikkat süresi ve sözel olmayan alanlarda yaşanan başarısızlık gelmektedir. Okulda yaşanan sıkıntıların en aza indirgenmesine yönelik yöntemler, ek bir öğretmen, az mevcutlu sınıflar, okul dışında akademik destek almak olarak belirtilmektedir. Bu noktada;

  • Takıntılı oldukları konuda aşırı konuşmalarına izin vermek ve sordukları aynı tip soruya her seferinde cevap vermek, çocuğun aynı soruyu tekrar tekrar sormasına neden olabilir.
  • Benzer şekilde tekrar eden soruları görmezden gelmek bu davranışın bir süre sonra sönmesine yardımcı olabilir.
  • Bu durumda tutarlı ve kararlı bir tutum sergilemek esastır.
  • Mesafeyi algılama, yönergeleri takip etme ve görsel hafıza alanlarında sorun yaşayabilirler. Bu nedenle az ödev vermek ve yapılan işin önce kalitesini sonra miktarını arttırmak önemlidir.
  • Yaptığı bir işi o anda sıralamaya dikkat ederek anlatması onun hem görsel algısına hem de sözel ifadesine yardımcı olabilir.
  • Yazma, kalem tutma, gibi beceriler bu özellikteki çocuklar için çok yorucu olabilir. Bu yüzden gerektiğinde ara vermek, yorgunluğun akademik becerilerin gelişimini olumsuz etkilemesini engelleyecektir.
  • Matematik alanı da bu çocukların sıkıntı yaşadıkları bir alandır. Bu tür becerilerde hem ince motor (parmakla çizmek saymak) hem kaba motor
  • ( saydığı kadar zıplamak) becerilerini kullanmak yararlı olabilir.
  • Zaman kavramı, para kavramı gibi alanlarda yaşanan zorluk bol pratik ve bu pratik çalışmaların günlük hayatın içine kaynaştırılmasıyla gerçekleşebilir.
  • Dikkat süresini geliştirmek ise, çocuğun dinlediği, sessiz kaldığı durum ve anları ödüllendirerek veya akademik olmayan konularda dikkat süresini uzatmaya çalışmakla olabilir. 5 10 ve sonra 15 dakikalık alıştırmalar dikkat süresini ve kalitesini geliştirecektir.
  • Sözel anlatımda yaşadıkları kopukluk, olay sıralamasında yaşadıkları karışıklık, çağrışımların birbiri ardına ilgisizce ve kopuk kopuk gelmesi ise, karşı tarafın onları anlamasını zorlaştırmakta ve sosyal uyumu da olumsuz etkilemektedir. Bu durum için uygun çözüm ise, resme bakarak anlatım yapmak, karışık resimleri sıralamak, çeşitli kelimeleri kullanarak hikâye yazmak, hikâyeye baş/son yazmak, parçadan soru çıkarmak, bir gününü anlattırmak, izlediği bir filmi anlattırmak gibi etkinliklerle desteklenebilir.

Seçil Akaygün Cüntay

Uzman Psikolojik Danışman