Diğerlerinden farklıyım

İlkokul yıllarından itibaren "farklı" olmak çocuklar için önemli bir sorundur. Benzer olmak arkadaş edinmenin ilk şartı gibidir neredeyse ve her türlü farklılık arkadaş çevresi tarafından dışlanmaya neden olabilir. Bu yıllar sağlık sorunları nedeniyle gözlük veya diş teli takmak zorunda kalan çocuklar için gerçekten sıkıntı vericidir.

Bu tip tedaviler çocukları genel anlamda iki alanda etkiler. İlk olarak gözlük kullanmak ya da diş teli takmak fiziksel bir engel olarak çocukların gündelik hayatını etkiler. Gözlük kullanmaya başlayan bir çocuk artık eskisi kadar rahat koşup, atlayamayacaktır. Bunun yanı sıra ve bundan daha da önemli olarak bu tedavilerin çocukların özgüvenlerini olumsuz etkileme riski vardır.

Okul yıllarının başlamasıyla birlikte çocuğun sosyal çevresi genişler. Artık ilişkide bulunduğu kişiler sadece aile ve akrabalar değildir. Çocuk, arkadaş edinmeye başladıkça sosyal becerileri gelişir. Daha önce de belirtildiği gibi arkadaş edinmenin önemli bir şartı da benzer özelliklere sahip olmaktır. Örneğin; genellikle uzun boylular yine uzun boylu olanlarla arkadaş olurlar. Arkadaşları tarafından kabul görmek çocuğun benlik algısı ve özgüven gelişimi için gereklidir.

Korkulu rüya "alay"!

Gözlük ya da diş teli kullanmak zorunda kalan çocukların birçoğu alay edilme tehlikesiyle karşı karşıyadır. Arkadaşları tarafından alay edilen, dışlanan çocukların benlik algıları bundan olumsuz olarak etkilenir. Özellikle ergenlik döneminde başkaları tarafından beğenilme isteği oldukça fazladır. Ergenlikle birlikte kendini acımasızca eleştiren gençler, bir de arkadaşları tarafından dışlanırlarsa bu onların psikolojilerini olumsuz yönde etkileyecektir.

Desteğinize ihtiyacı var...

Bu olumsuz durum ile baş etmek için çocukların ailelerinin desteğine ihtiyacı vardır. Öncelikle gerekli olan tedaviyle ilgili olarak çocuğunuzla konuşup, ona duygularını ifade etmesi için fırsat tanımalısınız.

Ayrıca anne babanın da düşüncelerini olumlu şekilde anlatması önemlidir. Daha sonrasında çocuğunuzun sürecin dışında kalmaması için onun önerilerini ve isteklerini dikkate alın. Eğer gözlük çerçevesini kendi seçerse, gözlüğün "kaybolma" riski azalacaktır.

Anne babaların yapabilecekleri bir diğer şey de çocuklarını alay ile baş etme konusunda desteklemektir. Alay ile baş etme teknikleri arasında söylenilenlere tepki vermemek, duymuyormuş gibi davranmak, ortamı terk etmek gibi davranışlar vardır. Anne babalar bu davranışları çocuklarına öğretebilirler. Alay edenlerin amacının, karşısındakini sinirlendirmek olduğu düşünülürse, çocuğunuzun verdiği tepkiler sorunun gidişatını etkileyecektir. Ayrıca çocuğunuzu kendini rahat hissettiği kişilerle arkadaşlık etmesi konusunda destekleyebilirsiniz.

Çocuğunuz gözlük ya da diş teli takmak zorundaysa, öncelikle onun ifade ettiği olumsuz duygularını dinleyin ve anladığınızı gösterin. "Canım ne var gözlük takıyorsan" gibi cümleler aranızdaki iletişimi olumsuz yönde etkileyecek, durumu daha da zorlaştıracaktır. Daha sonra arkadaş çevresinde maruz kalabileceği alay ile baş etme konusunda destek olun.

Ece Akın Bakanay

Uzman Psikolojik Danışman