Anne babalar olarak bizler, çocuğumuzun basketbol takımına seçilmesinden gurur duyar, yaptığı resimleri duvarlarımıza asar veya bir müzik aleti çalabilmeleri için ders aldırırız. Aslında hepimiz isteriz ki, çocuklarımızın hayatlarında spor, müzik ve resim olsun, bu etkinliklerin sunduğu fırsatlardan çocuklarımız yararlansınlar. Çocukların resim, müzik veya sporla ilgilenmeleri onlara birçok fayda sağlar.

Ancak anne baba olarak çocuklarımızın sanat veya sporla ilgilenmelerini istiyorsak, önce kendimize birkaç soru sormalıyız.

*Çocuğumun ilgisini biliyor muyum?

*Çocuğumun yaşı bu etkinliğe uygun mu?

*Çocuğumun gelişim düzeyi ve kişiliği nasıl bir yönlendirme gerektiriyor?

*Acaba yönlendirdiğim sanat/spor dalını sadece ben mi istiyorum?

*Çocuğumu resim/müzik/dans/spora yönlendirirken ebeveyn olarak benim beklentim ne?

Eğer çocuğumuzun hayatında sanat ve sporun yer almasını istiyorsak bu soruları aklımızda tutmamız yararlı olabilir. Çünkü böylece,

-Çocuğumuzu doğru yönlendirmiş oluruz.

-İlgisi olmayan bir alan için zorlamamış oluruz.

-Beklentilerimizi baştan belirleyerek hem çocuğumuz hem de kendimiz için zaman tanımış oluruz.

-En önemlisi, sanat ve sporun çocuğumuzun hayatına zorla sokmamış, karşılıklı istek ve heves doğrultunda özendirmiş oluruz.

Sanatın (Müzik ve resmin) çocuklar üzerindeki etkisi

Çocukların resim veya müzikle ilgilenmeleri iki şekilde olabilir. İlkinde çocuğun özel yeteneği doğrultusunda sanatçı olarak yetiştirilmesi ve sanat etkinlikleri ile yoğun olarak ilgilenmesi, ders almasından bahsederiz. Böyle bir deneyim için mutlaka çocuğun neye ilgisinin olduğu belirlenmelidir. Çünkü sanatçı olmak uzun ve emek isteyen bir yoldur.

İkinci yol ise sanatın etkinlikler yolu ile çocuğun hayatında var olmasıdır. Resim, müzik, dans, tiyatro gibi etkinliklerin çocuğun dünyasına katkısı büyüktür:

*Kendini tanımasına yardım eder.

*Hayal dünyasını geliştirir.

*Duygularını rahatça ifade etmesine imkan tanır.

*Farklı bakış açıları geliştirebilir.

*Beden, zihin ve ruh sağlığı olumlu etkilenir.

*Benlik algısı olumluya döner.

*Özgüveni gelişir.

*Sosyal becerileri gelişir.

*Duygusal zeka beslenir.

*Okul başarısı olumlu etkilenir.

*Sağlam bir kişilik geliştirmek için fırsat bulmuş olur.

Tüm bu olumlu gelişmelere sahip olmak için çocuğun bir sanat kursuna katılması veya özel ders alması da gerekmeyebilir. Çünkü resim ve müzik de günlük hayatımızın içinde var olabilir, çocukların sanata olan ilgileri aile tarafından da beslenebilir. Çocuğunuzun resim ve müziğin olumlu etkilerinden yararlanması için anne baba olarak yapabilecekleriniz:

*Erken yaşlardan itibaren sanatla iç içe olmasını sağlayın.

*Tiyatro dans gösterileri, resim sergileri ve konserlere hayatınızda yer verin.

*Evde sanat malzemeleri bulundurun. Okulla ilgili proje ödevlerinde bu tür malzemeleri kullanmaktan çekinmeyin.

*Ev içinde değişik sanat uygulamalarını ailecek yapın.

*Bol bol müzik dinleyin.

*Basit ama işlevsel müzik aletlerini tecrübe etmesine imkan tanıyın.

*Müze gezileri yaptırın, ancak bu gezilerin çocuğun yaş ve gelişim seviyesine uygun olmasına imkan tanıyın.

*Tatillerde sanatı hayatınıza daha çok katın.

*Müzelerin veya sanatçıların düzenledikleri atölyelere ailecek katılın.

Sporun çocuklar üzerindeki etkisi

Spor da en az sanat kadar çocuklar üzerinde olumlu etkiye sahiptir.

*Spor etkinlikleri öncelikli olarak bedensel gelişime katkıda bulunan çalışmalar olarak değerlendirilse de çocuğun hem eğitim hayatına hem de gelecek yaşantısına büyük katkıda bulunurlar.

*Her spor dalının kendi içinde barındırdığı kurallar, düzenlemeler ve uygulamalar aslında disiplin dediğimiz sistemi yaşantısal olarak sunmaktadır. Antrenman yapmak, zamanında oyuna başlamak, kurallara uymak çocuğun tüm hayat kalitesini etkileyecek faktörlerdir.

*Yenilgiyle baş etme, tekrar deneme, rekabetle baş etme, hakemle, koçla, takım arkadaşlarıyla ilişki, belli bir amaca yönelmek, hedefe ilerleme gibi durumlar, çocuğun ileride yetişkin olduğunda hayatında kullanacağı önemli ve gerekli yetilerdir.

*Spor etkinliklerinin kazandırdığı sosyal ve fiziksel beceriler çocuğun toplum içindeki kabulünü arttırır, sağlıklı bir birey olmasını destekler, kötü alışkanlıklardan uzak durmasına yardımcı olarak, sorumluluk duygusunu besler.

Sportif etkinlikleri aile olarak desteklemek için;

-Erken yaşlardan itibaren sporu vurgulayın.

-Model olun

-Aile olarak geçirdiğiniz zamanlara spor etkinliklerini de ekleyin.

-Başarılı sporcuları takip edin.

-Okul ortamında da katılımını destekleyin.

-Spor müsabakalarına gidin.

-Kendi bedeni ile yapabileceği güçlü yanları keşfetmesini sağlayın.

-Kendi fiziksel yapısına uygun değişik spor etkinlikleri denemesi için yüreklendirin.

-Sporu günlük hayatınızın akışı içinde tutun.

Yönlendirirken nelere dikkat edelim?

*Çocuk müzik, resim veya spor alanında bir etkinliğe katılacaksa mutlaka onun ilgisi göz önünde bulundurulmalı.

*Seçtikten sonra ise en az bir ay "deneme" süresi konmalı. Böylece hem aile hem çocuk etkinliğin uygun olup olmadığına birlikte karar verebilir.

*Eğer bir kursa gidilecek veya ders alınacaksa bunun ne kadar süreceği, çocuğun programını nasıl etkileyeceği mutlaka önceden çocuğa anlatılmalı.

*Anne baba olarak, kendi yapamadıklarınızı çocuğunuzdan bekleyip beklemediğiniz konusunda kendinizi gözleyin.

*Hangi etkinlik olursa olsun, çok yüksek beklentiler koymayın. Önemli olan çocuğun kendi becerileri dahilinde bu etkinliklerden yararlanabilmesidir.

*Sanat veya spora alanında katıldığı etkinliklerde asla diğer çocuklarla veya kardeş ile kıyaslamayın.

*Mutlaka koçların, antrenörlerin, ustaların veya eğitimcilerin yorumlarına ve gözlemlerine dikkat edin.

*Çocuğu çok çeşitli etkinliklerle baş başa bırakmak, bir süre sonra onun sıkılmasına, yorulmasına, isteksizlik göstermesine neden olabilir. Bu da çocuğunuzun kendisini beceriksiz ve başarısız hissetmesine sebep olabilir.

Resim, müzik ve sporun özgüven gelişimine katkısı

Resim, müzik ve spor yolu ile çocuğun özgüveni aşağıdaki yollarla gelişir:

*Çocuklar kendilerini ifade ettikleri ölçüde gelişirler. Bu nedenle, sanat da spor da çocuğun kendini geliştirmesine büyük imkan tanır.

*Çocukların özgüveni, çevreden aldıkları geri bildirimlerle şekillenir. Bu nedenle olumlu geri bildirim aldıkları sürece özgüvenleri yüksek olacaktır.

*Sanat veya sporla ilgilenmek çocuğun okul başarısına da olumlu yansır. Kendini iyi ve mutlu hisseden çocuk okulla ilgili işlerde de ilerleme gösterir.

*Çocuklar kişiliklerini oluştururken kendileri hakkında ipucu toplamaya ihtiyaç duyarlar. Sanat veya sporla ilgilenen çocuklar, kendilerini daha iyi tanır, böylece kişiliklerini daha sağlam olarak geliştirebilirler.

Seçil Akaygün Cüntay

Uzman Psikolojik Danışman