Çocuk Danışmanlığı

Çocuklarla yürütülen danışmanlık süreci, yetişkinlerle çalışmaktan farklıdır. Yetişkinler kendi iradeleri ile uzmana gitmeye karar verirler, ne konuda yardım almak istediklerini belli bir ölçüde farkındadırlar. Oysa çocuklar danışmanlık sürecine bir yetişkinin (anne-baba, öğretmen, rehber danışman gibi) yönlendirmesi ile başlarlar.

Yardım sürecine başlandığında anne-baba ve çocukla yapılan değerlendirme görüşmeleri sonucunda bu sürecin hedefleri açıkça belirlenir Bazı durumlarda müdahale edilmesi gereken birden fazla alan olabilir, böyle bir durumda uzman ile birlikte öncelikleri belirlemek ve çalışmayı planlamak önemlidir. Yardım sürecinde anne-baba, uzman ve gerektiğinde okul arasındaki işbirliği çalışmanın etkinliği için gereklidir

Çocuklara yönelik danışmanlık hizmeti farklı yöntemlerle sağlanabilir.  Günce'de çocuklarla yönetilen çalışmalar 2 farklı şekilde yapılır. Bunlar oyun terapisi ve psiko-eğitsel çalışmalardır.

Psiko-Eğitsel Danışmanlık

Her birey farklıdır. Çocuklar da birbirinden farklıdır. Hepsi kendi hızında ve kendilerine has özellikler ile büyürler.  Farklı biçimlerde öğrenir, dünyayı algılar, kendilerini farklı biçimlerde ifade ederler. Bazı durumlarda ise bu "farklılıklar" zorluğa dönüşebilir. Zorluğun yaşanmaya başladığı noktada ise çocuğa ve aileye bir sistem dahilinde yardımcı olmak hem çocuğun hassasiyetlerine ışık tutar hem de geç kalınmadan benlik algısının zedelenmesini önler.

Psiko-eğitsel çalışmaların tümünün amacı çocuğun bireysel özelliklerini yadsımadan ve farklılıklarını zenginliğe dönüştürme hedefi ile akranlarının gelişim düzeyine yakınlaştırmaktır. Psiko eğitsel çalışmalar iki temel alanda yürütülür; bilişsel alan ve sosyal beceri alanı.

Öğrenme becerileri, dikkat ve konsantrasyon, yürütücü işlevler gibi alanlarda verilen destek çocuğun bilişsel becerilerini geliştirmesine yardımcı olurken akademik malzeme ile yaşadığı zorluğun en aza indirilmesini hedefler. Bireysel danışmanlık ile yürütülen seanslar kimi zaman evde de bir eğitimcinin destek vermesi ile zenginleştirilir.

Sosyal ve duygusal gelişime ait zorluklar ise çocuğun repertuarında bulunmayan sosyal becerilerin bireysel veya grup danışmanlığı yöntemlerinin kullanılması sayesinde aşılır. Empati, duyguları tanıma, dürtü kontrolü, öfke yönetimi,  akranları ile oyun ve işbirliği içinde kalabilme gibi alanlar geliştirilir.   

Oyun Terapisi

Çocuklarla yürütülen danışmanlık sürecinde en sık kullanılan yöntemlerden biri oyun terapisidir; çünkü oyun, çocuğun kendini en rahat ifade edebildiği ve duygularını aktarabildiği alandır. Oyun terapisi, çocukların canlandırma ve drama yöntemleri aracılığıyla yaşamlarında olumsuz etkiler bırakan (travmatik) deneyimlerini yeniden yapılandırmalarını sağlar. Çocukların olumsuz deneyimlerini açığa vurma ihtiyacı vardır. Bu ihtiyaç, oyun terapisinde onları anlayan, geliştiren ve destekleyen eğitimli bir profesyonel eşliğinde, rollerin ve oyuncakların sembolik kullanımlarıyla karşılanır. (PTI,2002&APT,1992)

Oyun terapisi  alanında pek çok farklı kuramsal alt yapıya dayanan yöntemler bulunmaktadır, Deneyimsel Oyun Terapisi de Prof.Dr.Byron Norton ve Carol Norton tarafından geliştirilmiş bir yöntemdir. Deneyimsel oyun terapisi, çocukların anne karnından itibaren yaşadıkları, olumlu/olumsuz kişisel deneyimlerini; oyuncaklar, roller ve oyun içindeki bedensel ifadeler yoluyla aktarabildikleri bir yöntemdir. Deneyimsel Oyun Terapisi çerçevesinde oyuncak hiçbir zaman sadece oyuncak değildir veya rol hiçbir zaman sadece rol değildir. Oyuncak ve rol çocuğun kendi deneyimine verdiği anlamı ifade etmek için kullandığı bir araçtır. Çocukların birçoğunun dil gelişimi tamamlanmadığından, derin ve içlerine işleyen durumları sembollerle ifade etme konusunda daha yetkindirler. Direk sözel ifadeler çocuğu hassaslaştırır, yoğun bir kaygıya ya da kendilerini anlatmaya çalışırken oluşan birtakım korkulara maruz bırakır. (Norton,B., 2012)

Deneyimsel oyun terapisinde oyunu yönlendiren çocuktur, terapist çocuğun müsaade ettiği ölçüde oyunun içindedir. Terapi süresince terapist çocuğun oyun ve oyuncaklar yoluyla ifade ettiği metaforları anlamlandırıp, çocuğun kendini ifade etmesini destekler. Pek çok yöntemden farklı olarak ise bunu, sözel yolla geri bildirim vererek değil oyunun içinde çocukla beraber oynayarak yapar.

Oyun terapisi seansları süresince oyun terapisti aile ile her oyun seansını takiben görüşür. Bu görüşmelerde terapist; çocuğun oyundaki gelişimi, oyunun metaforik anlamları hakkında aileyi bilgilendirir ve bunlara paralel olarak ailenin günlük yaşamda çocuğunu nasıl destekleyebileceğine ilişkin önerilerde bulunur.

Deneyimsel oyun terapisi çocuklarda sembolik oyun oynama becerisi geliştikten sonra uygulanabilir. (2 yaş sonrası)